Lan egutegia

2021/10/25

Artikulu honetan, datorren urteko jaiak eta egutegia emateaz gain, enpresa barruan lan egutegiaz jakin beharreko zenbait puntu garrantzitsu ere azalduko dizkizuegu.

 

2022ko jai egunak

Urtero argitaratzen dira BOEn hurrengo urteko jai egunak. Madrilen ezartzen diren jai horietatik, zenbait erkidego guztietan errespetatu beharrekoak dira; hala ere, egun batzuk erkidegoek alda edo truka ditzakete eta beste jai batzuekin ordezkatu.

Urriaren 21ean argitaratu dira zeintzuk jai egun izango diren Estatuan 2022rako . Orotara, 14 jai egun izango dira (egun bat gehiago 2021ean baino) eta honelaxe daude bereizturik:

  • 8 jai egun, Estatu osoan derrigor bete behar direnak

— Urtarrilak 1 (larunbata): Urteberri eguna
— Urtarrilak 6 (osteguna): Errege eguna
— Apirilak 15 (ostirala): Ostiral Santua
— Abuztuak 15 (astelehena): Ama Birjinaren Jasokundea
— Urriak 12 (asteazkena): Espainiako jaia
— Azaroak 1 (asteartea): Domu Santua
— Abenduak 6 (asteartea): Konstituzio eguna
— Abenduak 8 (osteguna): Sortzez Garbiaren eguna

  • 4 jai egun, erkidego autonomikoek ordezka ditzaketenak

— Apirilak 14 (osteguna): Ostegun Santua
— Maiatzak 2 (astelehena): Maiatzaren Lehenengoaren hurrengo eguna, Maiatzak 1 igandean izango da eta)
— Uztailak 25 (astelehena): Done Jakue eguna
— Abenduak 26 (astelehena): Gabon Egunaren hurrengoa, Gabon Eguna igandean izango da eta.

  • Tokian tokiko jai bi

Urtean zehar tokian tokiko jai bi hartu ahal izango dira. Hauek herrialdeko jai eguna eta herriko jai eguna izaten dira.

 

Hortaz, ikus dezagun zeintzuk jai dagozkigun Hego Euskal Herriko langileoi:

Nafarroan ez da jai maiatzaren 2a, baina bai apirilaren 18a (Pazko Astelehena). Herrialdeko jaia: abenduak 3 (San Frantzisko Xabier) -gogoratu abenduaren 3a Euskararen Eguna ere badela-.
EAEn ez dira jai maiatzaren 2a, ezta abenduaren 26a ere, baina bai apirilaren 18a (Pazko Astelehena) eta irailaren 6a (Elkano eguna).
Bizkaia: herrialdeko jaia, uztailak 4 (San Balentin Berriotxoa)
Gipuzkoa: herrialdeko jaia, irailak 9 (Arantzazuko Ama)
Araba: herrialdeko jaia, apirilak 28 (San Prudentzio)

 

Hortaz, hauexek izango lirateke Hego Euskal Herriko jaiak:

  • Urtarrilak 1 (larunbata): Hegoalde osoan
  • Urtarrilak 6 (osteguna): Hegoalde osoan
  • Apirilak 14 (osteguna): Hegoalde osoan
  • Apirilak 15 (ostirala): Hegoalde osoan
  • Apirilak 18: (astelehena): Hegoalde osoan
  • Apirilak 28 (ostirala): ARABAN
  • Uztailak 4 (astelehena): BIZKAIAN
  • Uztailak 25 (astelehena): Hegoalde osoan
  • Abuztuak 15 (astelehena): Hegoalde osoan
  • Irailak 6 (asteartea): EAEn
  • Irailak 9 (ostirala): GIPUZKOAN
  • Urriak 12 (asteazkena): Hegoalde osoan
  • Azaroak 1 (asteartea): Hegoalde osoan
  • Abenduak 3 (larunbata): NAFARROAN
  • Abenduak 6 (asteartea): Hegoalde osoan
  • Abenduak 8 (osteguna): Hegoalde osoan
  • Abenduak 26 (astelehena): NAFARROAN

Jai egun hauei herriko jai eguna gehitu behar zaie. Herri bakoitzeko jai egunak kontsulta ditzakezue arestian emandako herrialdeetako loturetan.

Orrialdearen beheko partean egutegi eta kartelerak jaitsi ahal izango dituzue PDF formatuan.

 

Jai iraingarririk ez

Urtez urte, lan egutegiarekin batera, hainbat jai inposatzen zaizkigu, ezinbestez ospatu beharrekoak eta euskal langileriarentzat iraingarriak direnak.

            • Urriaren 12a, gaur egun Espainiako jai nazionaltzat jotzen dena eta aurretiaz Hispanitatearen jaia edo Arrazaren eguna izan zena. Jai honek gure herriaren eta gure eskubideen gainetik hispanitate horren inposaketa suposatzen du. Eta, honetaz gain, Inperio espainiarrak gurutzearen eta ezpataren izenean Latinoamerikako herrietan egindako sarraski guztiak ospatzea ere bai: genozidioa, baliabide ustiaketa, hizkuntza eta kultura akatzea…

            • Eta hau gutxi balitz, PNVren Gobernuak Elkano Eguna asmatu du aurtengorako (irailaren 6an) eta, bide batez, “Elkano 500 Fundazioa” ere sortu. Ikusten denez, kolonizatzaileen kontakizun heroiko honek interes ekonomiko eta politikoak baino ez ditu atzean: benetako historiaren kritikarako lekurik ez, zapalduen kontakizunik ez, egindako hilketa, bahiketa eta bortxaketez txintik ere ez.

            • Abenduak 6, Konstituzio eguna. Hegoaldeko herritarroi gure eskubideak ukatzen dizkigun lege-markoa ospatzea adierazten du. Autodeterminazio eskubidea galarazten diguna, hain zuzen ere.

Egun hauek guztiak, jakina, ez dira jai ez Bizilanentzat, ez LAB sindikatuarentzat. Eta guretzat ez diren bezala, hainbat enpresetan ere ez. Negoziazio kolektiboaren bitartez posible baita, bultzatu eta lortu izan dugun bezala, jai egun horiek beste batzuekin ordezkatzea.

 

Lan egutegia enpresan

Lan egutegiaren inguruko arautegia honakoetan aurkituko dugu, besteak beste:

• Langileen Estatutuaren 34.6 artikulua: Bertan egutegia urtero egin beharra eta leku ikusgarrian jarri beharra adierazten da
• 1561/1995 Dekretua, Hirugarren Xedapen Gehigarrian: Langileen ordezkarien parte hartzea lan egutegian
• 5/2000 Dekretuaren 6.1. artikulua eta 40 artikulua: Arau hausteak eta zehapenak
• Hitzarmen kolektiboa. Negoziazio kolektiboaz askotan lan egutegiaren inguruko hainbat puntu adosten dira, sektorean edo enpresan bete beharrekoak direnak.

 

Lan egutegian honako hau islatu behar da: lan jardunaldia, atseden egunak, jai egunak eta oporraldia. Honetaz gain, jardunaldien banaketa irregularra ere azaldu beharko litzateke, hitzarmenak ezartzen duena errespetaturik.

Enpresak urtero egin behar du lan egutegia. Ze epetan izan behar den, normalean hitzarmen kolektiboak adierazten du. Izan liteke, esaterako, hilabeteko tartea egotea administrazioek jai egunak argitaratzen dituztenetik edo adostu den edozein epe.  

Egutegia egin baino  lehen, langileen ordezkaritzari kontsultatu behar dio. Honetaz gain, langileen ordezkaritzak aldez aurretiko txostena eman ahal dio enpresari. Txosten hau loteslea ez bada ere, bertan adierazi behar da enpresak urteko jardunaldia, atseden denborak, jai egunak eta zubiak eta abar betetzen ote dituen.

Enpresak lan egutegia ordezkaritzarekin kontsultatu barik egingo balu, egutegia baliogabetzat jo liteke eta zehapena jaso lezake Lan Ikuskaritzaren aldetik. Era berean, txostena loteslea ez bada ere, erabilgarria izango litzaiguke balizko erreklamazioren bat sartu beharko bagenu.

Adostasunarekin edo adostasunik gabe, egutegia langileen bistan egon behar da (normalean informazio paneletan eskegitzen da). Hau lan zentro guztietan egin behar da eta, beharrezkoa balitz, enpresan dauden sail ezberdinetan. Enpresak eta langileen ordezkariek sinatuta egon behar da. Esan bezala, langileen ordezkaritzak kontrolatu behar du egutegian islatzen den horrek legeak eta hitzarmenak ezartzen dutena betetzen ote duen eta errespetatu egiten ote duen. Izan ere, lan baldintzen aldaketa substantziala ekar lezake egutegiak, behin baino gehiagotan gertatzen den bezala.