Diru sarrerak bermatzeko errenta – DBE (RGI) – EAE

Diru sarrerak bermatzeko errentak murrizketak pairatu izan ditu etengabean. 2012. urtean, EAEko aurrekontu legearen bitartez, DBEren kopurua %7 murriztu zen eta 2017an, berez %8 igo behar bazen ere (lanbidearteko gutxieneko soldataren igoera horixe izan baitzen), %1,5 baino ez zen igo. Hortaz, 2008ko legearen arabera aurreikusten zen kopurua baino %13,5 gutxiago jasotzen da gaur egun. Honekin batera, diru laguntza hau jasotzeko baldintzak ere gogortu egin dira; honela, hasieran EAEn urtebetez erroldatuta egotea eskatzen bazen ere, 2012an eskakizun hau hiru urtekoa izatera pasatu zen (esan barik doa aldaketa hau migranteei begira egin dela, egoerarik prekarioenetan dauden lagunak bereziki zigorturik).

Hau guztia dela eta, gaur egun daukagun prestazioa ez da inondik inora nahikoa bizitzen ari garen pobrezia eta prekarietate egoerari aurre egiteko. Are gutxiago behin-behineko enpleguak eta jardunaldi partzialek bizi ahal izateko gutxienekoak bermatzen ez dituen heinean. Emakumeak gara egoera honen kaltetu nagusienak, gainera.

Azken hogei urteotako pobrezia tasarik altuenetan gaude; halaxe ematen du aditzera Jaurlaritzak egin duen -eta ezkutatzen saiatu den- pobreziaren inguruko azken txostenak. Hala ere, errealitate honen aurrean, PNVk eta PSEk, momentura arte aplikatutako murrizketa guztiei buelta emateari uko egiteaz gain, DBEren erreforma berri bat tramitera onartua izatea lortu dute, PPren laguntzarekin. Erreformaren helburua, esan barik doa, eskubide hau areago murriztea baino ez da.

DBEren erreforma

2017ko maiatzean EAEko Gobernuak bere proposamena aurkeztu zuen 18/2008 legea erreformatzeko, hau da, diru sarrerak bermatzeko errentaren oraingo arauketa aldatzeko. Erantzun sozial handia jaso du asmo honek: LABek salatu eta alegazioak egin zituen; Euskal Herriko Eskubide Sozialek Kartak 50.000 lagun baino gehiagok babestutako herri ekimen legegilea aurkeztu zuen… Gobernuaren erantzuna trikimailu, azpijoko eta inposaketa baino ez dira izan.

Erreforma honek hainbat atzerapauso dakartza. Kaltegarrienen artean honako hauek aipa genitzake:

• Prestazio bakarra etxebizitza bakoitzeko. Honek esan nahi du etxea konpartitzera behartuta dauden familia eta norbanakoei eskubide hau ukatu nahi dietela. Etxebizitza arazo larria gutxi balitz, gainera, zigortu egin nahi dute.
• Lanbidearteko gutxieneko soldataren erreferentziatik deslotzea. 2012 de facto hasitako bidea legez ezarri nahi dute. Honek erraztasunak emango dizkie DBEren igoera miserableak gauzatu ahal izateko.
• DBEren zenbatekoa ezartzeko modua aldatuko da (oinarrizko prestazioa gehi gehigarriak erabili nahi dira). Honen ondorioz prestazioen zenbatekoa jaitsiko da kasu gehienetan.

Esan bezala, neurri hauek oraindik ez daude martxan eta borrokak badirau.

Nork jaso dezake diru sarrerak bermatzeko errenta?

DBE ez da soilik diru sarrerarik batere ez daukan jendearentako subsidioa. Honetaz gain, diru sarrera nahikorik jasotzen ez duten pertsonek ere eskatu dezakete. Gero eta jende gehiago dago azken egoera honetan: miseriazko pentsio publikoa jasotzne dutelako edo, enpegua izanda ere, irabaziak benetan murritzak direlako. ADI! Errenta hau eskatzeko beti izaten da kontuan familia unitate osoa eta, era berean, jaso dezakezun diru kopurua familiakide kopuruaren eta familiakide guztien diru sarreren arabera aldatzen da.

Bete beharreko baldintzak:

• Adina
23 urtetik gorakoa izan behar zara.

• Errolda
– EAEn azken 3 urteetan zehar erroldaturik egon behar izan zara
– 5 urtez lanean egon zarela egiaztatu ahal baduzu, urtebeteko errolda baino ez duzu behar
– Era berean, pentsio publikoren bat kobratzen baduzu edo genero indarkeriaren biktima bazara, urtebeteko errolda da beharrezkoa

• Diru sarrerak:
– Zure diru sarrerak ezin dira izan DBEren zenbatekoa baino altuagoak (zure ezaugarrien arabera legokizukeen DBEren zenbatekoa baino altuagoak, alegia. Ikus. hurrengo atala).
– Ohiko etxebizitzaz gain, ezin duzu izan beste ondare higiezinik.

• Beste batzuk:
– Lanean bazaude, ezin izan duzu jardunaldia zeure borondatez murriztu
– Aldez aurretik balizko beste diru-laguntza edo prestazio guztiak eskatu behar izan dituzu. Hau da, bestelako prestazioren bat jasotzeko eskubidea badaukazu (hala nola pentsioren bat, langabezia prestazio edo subsidioa…) horixe eskatu behar duzu. Bai zuk bai familia unitateko beste kideek ere.

Zenbat kobratzen da?

2019ko gehienekoak (familia unitatean diru sarrerarik ez badaukazue, kopuru hau jasoko duzue):

FamiliakideakOrokorraPentsiodunak
1667,05 euro765,34 euro
2856,55 euro956,67 euro
3 edo gehiago947,51 euro1.033,20 euro

Familia unitatean diru sarrerarik izanez gero, sarrera hauek osatuko dira gehieneko hauetara heldu arte. Demagun familiakide bi zaretela eta bion artean hilabetean 600 euro irabazten dituzuela. Orduan, 256,55 euro jasoko zenukete. Hau da, guztira 856,55 euro.

Guraso bakarreko familien kasuan hilean 48,51 euro gehiago jasoko duzue, guraso bakarreko familien subsidiotik. Honela, gehienekoak honako hauek izango liratezke:

Guraso bat eta seme edo alaba bat: 905,06 euro hilean
Guraso bat eta seme edo alaba bi edo gehiago: 996,02 euro hilean

Diru sarrerak bermatzeko errenta jasotzen baduzu, etxebizitzarako prestazio osagarria (PCV) ere jaso zenezake (gehienez 250 euro hilean)

Ze dokumentazio behar da?

Beharrezko dokumentazioa hemen kontsulta dezakezu:
Eskabidea eta dokumentazioa aurkeztea
Eskabide-inprimakiak eta jarraibideak